SYRİZA’nın zaferini doğru okumak

0
150

Yunanistan Pazar günü 1974’den sonra en kritik seçim sürecini yaşayacak. Pazar akşamına dek, Yunanistan halkları ülkenin gidişiyatını ve geleceğini belirleyecek bir süreçte oylarını kullanacaklar.

Perşembe akşamı Atina’da gündeme gelen son verilere göre, SYRİZA seçim yarışını açık ara önde götürüyor. Şu an itibariyle, SYRİZA’nın oyları yüzde 34-35’leri zorluyor. İkinci sıradaki Yeni Demokrasi’nin oy oranı %29-30’larda seyrediyor. Diğer partilerin oy oranıysa aşağı yukarı şöyle:

Potami (Merkez Sol-Liberal): %6-7

Xrisi Augi (Altın Şafak, Aşırı Sağ): %6-7

PASOK (Merkez Sol): %5

KKE (Yunanistan Komünist Partisi): %4-5

Aneksartitoi Ellines (Popülist Sağ): %3

Yorgo Papandreu’nun yeni partisi: %2

DİMAR-Yeşiller (Merkez Sol): %1

LAOS (Aşırı Sağ): %1

Yukarıda değindiğimiz son anket sonuçları Yunanistan siyaset düzleminde bir yenilenmeye işaret ediyor. Yeni dönemin üç ayırt edici özelliği söz konusu:

1. 1974-2009 dönemindeki iki partili sistem artık tarihe karışmış durumda

2. SYRİZA ve Yeni Demokrasi yeni sistemin iki kutbunu teşkil ederken, küçük uydu partiler belirleyici bir işleve sahip

3. İki anti-sistem partisinin oy oranı artık yüzde 10’ları geçiyor. Xrisi Augi ve KKE Yunanistan’ın bir an evvel Avrupa Birliği’ni terk etmesi gerektiğini savunuyor. Aynı şekilde, ülkenin NATO’dan ayrılmasını salık veriyorlar.

Son veriler, Yunanistan’ın yeni dönemde bir koalisyon hükümeti ile yönetileceğine işaret ediyor. Şu an itibariyle SYRİZA’nın tek başına iktidar olması oldukça zor gözüküyor. Çok küçük bir farkla sandalye çoğunluğu elde etse bile, SYRİZA cumhurbaşkanı seçebilmek için gene küçük partilerini desteğine yönelecek. Bu durumda SYRİZA merkez soldan bir yada daha çok parti ile koalisyon hükümeti kurmayı deneyecek. Bu durumda iki partinin rolü çok önemli: Potami ve PASOK. SYRİZA açısından bu partilerin alternatifi hiç iç açıcı olmasa gerek: Popülist sağ Aneksartitoi Ellines.
Kurulacak olan yeni hükümeti çok zor iki görev bekliyor:

1. Trokya ile yeniden masaya oturup borç anlaşmasının uzatılmasını tartışmak. SYRİZA bu konuda bir başarı elde ederse, Yunanistan Solu açısından büyük bir zafer gündeme gelebilir. Aksi takdirde, kısa bir süre zarfı içerisinde Yunanistan Solunun iktidardan uzaklaşması ihtimaller dahilinde.

2. Ülkenin yeni cumhurbaşkanını seçmek. Bir aksilik olur da yeni parlamento cumhurbaşkanını seçemezse ülke tekrardan seçimlere gidecek.

Yunanistan Solu ve SYRİZA demişken birkaç noktanın altını çizelim:

• SYRİZA kısa zaman zarfında Avrupa’da, Türkiye’de ve Kıbrıs’ta yeni bir akım ve sinerji oluşturdu. Kemer sıkma politikalarından, muhafazakar partilerin iktidarın bıkan milyonlar SYRİZA’nın nezdinde yeni, sosyalist bir çıkış arıyorlar.

• SYRİZA paradigmasını ele alırken abartılardan uzak durmak en iyisi. SYRİZA Yunanistan’daki derin krizin bir eseri. 2009 öncesinde partinin oy oranı yüzde 3’lerde seyretmekteydi. Bu tarihten sonra, merkez Sol’daki PASOK’un erimesi sonucunda bu parti güçlendi. Eski rejim bir anlamda SYRİZA’ya göç etti ve yenilenme sürecine girdi.

• SYRİZA’nın dünya görüşünde ve vizyonunda çok büyük gedikler ve sorunsallar göze çarpıyor. Partinin büyük ekonomik ve toplumsal kriz ile ilgili olarak tutarlı politikaları söz konusu değil. Şu an itibariyle topluma umut aşılama yoluyla oylarını arttırıyor. Ancak gelecek açısından ideolojik açık pek de olumlu sinyaller vermiyor.

• SYRİZA tam anlamıyla homojen bir partiye dönüşmüş değil. Parti daha çok bir konfederasyon resmi çiziyor. SYRİZA’nın içerisinde Troçkist hareketten, anarşistlere, sosyalistlere, merkez solculara ve liberallere dek geniş bir yelpaze yer alıyor. Seçimler sonrasında bu ideolojik gökkuşağının geleceğini ne bekliyor olacak? Şu an itibariyle bu soruya net bir yanıt verebilecek durumda değiliz.

Son olarak bir noktanın altını çizelim: Tutuklamalara, soruşturmalara, medya ve mahalle baskısına rağmen Xrisi Augi üçüncülüğe oynamaya devam ediyor. Birkaç hafta sonra, partinin hapishanede tutuklu bulunan liderliği ve milletvekilleri büyük bir ihtimalle tahliye olacaklar. SYRİZA’nın gediklerinden yeni dönemde faydalanacak olan kesim bu aşırı sağcı kadro olabilir.