Rum Tarafının Önerileri Masayı Çözer Mi?

0
503

 

 

 

Aysu BASRİ AKTER—Crans Montana

 

Crans Montana’da tarihi bir sürece tanıklık ediyoruz…

 

BM Genel Sekreteri’nin sürece ikinci kez dahil oluşu öncesi, Rum tarafından sözlü bir açılım geldi. Her ne kadar Kıbrıs Türk tarafı bu önerileri tatmin edici, ya da süreci ileriye taşıyıcı öneriler olarak yorumlamasa da Rum tarafının önerileri, süreci hareketlendirebilir.

 

En azından taraflar daha somut noktalar üzerinden pazarlığı başlatabilir.

 

Ancak masayı kurtaracak olan aslında Genel Sekreter’in tavrı olacak. Genel Sekreter masaya net bir çerçeve çizer ve tarafları bu kapsama alırsa, kısa süre içinde çözüm süreci hızlandırılabilir. Ama bu yapılamaz ya da BM taraflara kendi paketini sunamazsa, süreçteki düğümün çözülmesi zor görülüyor…

 

İlk etepta masaya sözlü olarak getirdiği önerilere göre Anastasiadis, dönüşümlü başkanlık, Türk vatandaşlarına 4 özgürlük ve mülkiyette sınırlamaları kabul etmeye hazır olduğunu ortaya koyuyor..

 

Buna göre, Rum tarafı, tek taraflı müdahale hakkından, garantilerden vazgeçmesi ve üzerinde anlaşılacak bir son takvim çerçevesinde bütün askerin çekilmesini (sunset clause) kabul etmesi şartına bağladığı önerileri şöyle;

 

  • Çok uluslu bir polis gücünün 1/3’ünün Türk ve Yunan olması ve bunun 1/3’nün garantör ülkeler dışındaki ülkelerden gelmesi…
  • Tek liste olması şartıyla (Türk ve Rumlarin aynı seçim listesinden seçilmesi) dönüşümlü başkanlığın tartışılabilmesi….
  • Mülkiyet konusunda “duyusal bağ”a saygı gösterilmesi, boş arazilerin 1/3’ünün iade edilmesi ve esaslı inkişafın gözetilmesi…
  • Öğrencilere ve çalışanlara sınır uygulanmazken, daimi ikametgah için 1/4 oranında uzlaşılması…
  • Türkiye ve Yunanistan vatandaşlarının oluşturucu devletlerde mülk edinmesiyle ilgili sınırlamaların uygulanması…
  • Etkin katılım için hangi mekanizmalarda bunun öne çıkarılması konusunda uzlaşılması, 1 olumlu oyun hangi durumlarda aranılacağına karar verilmesi…

AKEL ve DİSİ bu önerilere destek olurken, ulusal konseydeki diğer partiler buna sert tepki gösterdiler…

O yüzden Ananstasiadis’in iç siyasette eli çok rahat değil.

Oysa Akıncı iç siyasette en azından şimdilik etkin bir muhalefetle karşılaşmazken, özellikle çözüm siyaseti yürüten partilerin güçlü desteğini alıyor.

Türkiye’nin de moral üstünlükle Akıncı’nın yanında yer alan görüntüsü, ayrı bir avantaj yaratıyor.

Kıbrıs sorununun yarım asrı aşan tarihinde Crans Montana önemli bir dönüm noktasına sahne olmak üzere… BM Genel Sekreteri’nin sürece ikinci kez katılımıyla masada daha hızlı ilerlemelerin sağlanması bekleniyor.

Çeşitli kaynaklardan sızan bilgileri de birleştirdiğimizde, BM’nin bütün teknik hazırlığını bu süreçten bir anlaşma çıkma ihtimaline göre yaptığı da anlaşılıyor.

Bunun için her ne kadar henüz erken olsa da müzakere formatı ve kimsenin dışarı kaçamaması üzerinden yaratılan kilitlenme yöntemiyle, BM iyi ya da kötü, bu masadan bir sonuç üretmeye odaklı görünüyor.

İşte o sonucun yüzü, bugün gün boyunca devam edecek yoğun toplantı ve çalışmaların sonunda ortaya çıkacak…