Rum Basını“Küçük Bir Yol Haritası”

0
2226

Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis arasında dün gerçekleştirilen gayri resmi görüşme ve bunun sonucunda yapılan açıklamalar Rum gazetelerinde geniş yer buldu.

Fileleftheros gazetesi “Küçük Bir Yol Haritası” başlığıyla manşete çektiği haberinde, liderlerin dünkü görüşmelerinde, kendilerini BM Genel Sekreteriyle görüşmelerine kadar götürecek olan bir yol haritasına ulaştıklarını yazdı.

Gazete “bunun haricinde, tüm ilgili tarafların görüşmesine dair bir prensip anlaşması bulunmasına rağmen, manzaranın hala daha bulanık olduğuna” da dikkati çekti.

Gazete liderlerin dünkü görüşmesinden kısaca şunların ortaya çıktığını da yazdı:

“a) BM Genel Sekreteriyle olan görüşmeye hazırlanmak için, Ağustos ayının sonlarına doğru Jane Holl Lute’un gelmesinin beklenmesi gerekecek, b) Eylül ayının sonuna doğru olan görüşmenin gerçekleştirilmesiyle ilgili son söze bizzat BM Genel Sekreteri Antonio Guterres sahip olacak, c) Olumlu bir sonuca varılması ve herkesin anlaşması halinde, o zaman müdahil taraflar müzakerelerin yeniden başlamasına karar vermek için (gayri resmi bir beşli görüşme için) toplanacaklar.”

Gazete iç sayfadan ise habere “Sınırlı Geçerliliği Olan Müzakereler- Liderlerin Şimdilik Tek Başardıkları Şey BM Genel Sekreteriyle Ortak Görüşme- Müzakerelerin İlerlemesi İçin Anastasiadis’ten Açılımlar”  başlıklarıyla geniş yer ayırdı.

“Liderlerin hareket etmeleri gereken yerin, BM Genel Sekreteriyle olan görüşmeye kadar ulaştığı” yorumunda bulunan gazete, “müzakerelerin bundan sonraki gidişatı ve özellikle de müzakerelerin yeniden başlaması hedefinin havada olduğunu, çünkü Türk tarafının doğal gazı masaya koyma konusunda başarılı olmaması halinde, sürecin ilerlemesine zor izin vereceğini” iddia etti.

Liderlerin dünkü görüşmesinin hedefinin, müzakerelerin yeniden başlamasına giden yolun açılması olduğunu ve bu gidişata yönelik bir adım atıldığını yazan gazete, ancak Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis’in görüşmenin ardından ve gazetecilerle sohbeti sırasında “anlaşmazlıkların var olmaya devam ettiğini, ortamın olumlu olduğunu” söylediğini belirtti.

Gazete “elindeki bilgilere dayanarak”, bunun gayri resmi bir görüşme olmasına rağmen, Rum Yönetimi Başkanı Anastasiadis’in, herkesin müzakere masasına dönmesini hedefleyen hareketler yaptığını savundu.

Gazete Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis’in Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya “1. Müzakerelerin 2014 yılında başladığı ortak açıklama, 2. Varılan görüş birliklerinin çok iyi bilindikleri, çünkü hali hazırda CransMontana konferansına yol açtıklarının göz önüne alınması, 3. Referans şartlarının altı parametrenin ele alınmasıyla tamamlanması temelinde müzakerelerin hemen yeniden başlayabileceğini önerdiğini” de öne sürdü.

“Rum Yönetimi Başkanı Anastasiadis’in tezi, taraflar arasında var olan anlaşmazlıkların müzakere masasında ele alınacağı şeklindeydi” ifadesini kullanan gazete, görüşmenin bir parçasını oluşturan enerji konularında ise, Rum lider Anastasiadis’in Cumhurbaşkanı Akıncı’ya “müzakerelerin başlaması şartlarının oluşması için, uygun ortam var olması gerektiğini söylediğini” ileri sürdü.

Habere göre “diplomatik kaynaklar” ise gazeteye yaptıkları açıklamada “Rum kesiminin uygun ortamın meydana getirilmesiyle ilgili zaman çerçevesini, liderlerin BM Genel Sekreteriyle ortak görüşme gerçekleştirmesinden, ilgili tarafların görüşmesinin gerçekleştirilmesine kadar olarak tanımladığını(gayri resmi beşli görüşme)” iletti.

Gazete Rum Yönetimi Başkanı Anastasiadis’in Cumhurbaşkanı Akıncı’ya da söylediği gibi “Rum kesiminin tezinin, Türkiye’nin bu süre zarfında çabaları dinamitleyen faaliyetlere son vermesi ve bunlardan kaçınması olduğunu” da iletti.

“Elde ettiği bilgilere” dayanarak, Rum Yönetimi Başkanı Anastasiadis’in dün Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya “Kıbrıs Türk tarafına ek güvenceler verilmesine hazır (istekli) olduğunu” söylediğini de ileri süren gazete “bunun Kıbrıs Rum tarafının enerji rezervlerini gasp ettiği veya Kıbrıs Türk toplumunu dışarda bıraktığına dair endişelerin giderilmesi için olduğunu” belirtti.

Anastasiadis’in, buna paralel olarak, Cumhurbaşkanı Akıncı’yı bizzat bilgilendirmeye hazır olduğunu söylediği de belirtildi.

Dünkü görüşmenin ardından, bütün çabanın bir sonraki evresinin, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs için atadığı geçici özel danışmanı Jane Holl Lute’un adaya yapacağı ziyaret olduğunu kaydeden gazete, Lute’un Ağustos sonu veya Eylül ayında yapması beklenen ziyaretinin amacının, liderleri dinlemek ve kendi sonraki adımlarını kararlaştırmak olduğunu ifade etti.

Bir sonraki önemli durağın ise iki liderin BM Genel Sekreteriyle yapacakları görüşme olduğunu ve bunun BM Genel Kurulu’nun ardından Eylül sonunda gerçekleştirilmesinin beklendiğini yazan gazete, “konu hakkında iyi bilgi edinmiş kaynakların”, Kıbrıs’taki liderlerle üçlü bir görüşme yapılmasına dair kararın bizzat BM Genel Sekreteri tarafından alınacağını söylediklerini iletti.

Esasında, Jane Holl Lute’un Kıbrıs’a yapacağı ziyaretle, BM Genel Sekreteri himayesindeki üçlü bir görüşmeyi hazırlamak için iki liderle işbirliği yapacağını kaydeden gazete, bugünkü koşullar altında, BM Genel Sekreteri’nin Eylül ayının son 10 günü içerisinde, iki lideri kendisiyle ortak görüşmeye çağırmasının kesin olarak addedilmesi gerektiğini belitti.

Bunun haricinde, bunu neyin izleyeceğinin ve müzakerelerin yeniden başlamasına karar vermeleri için beş tarafın ortak bir görüşmede bir araya gelmesi olanağı olup olmayacağının ise bilinmediğini kaydeden gazete, gerçekleştirilmesi halinde bu görüşmede referans şartlarının hazırlanmasının da tamamlanacağını iddia etti.

Gazete şartların uygun olması halinde, bu toplantının Ekim ayı içerisinde veya Kasım ayı başında gerçekleştirilebileceğini ekledi.

ANASTASİADİS’İN AÇIKLAMALARI

Gazete “Müzakereler İçin Ortak Zemin” başlıklı haberinde ise, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis’in dünkü görüşmenin ardından basın mensuplarına yaptığı açıklamaları aktardı.

Gazeteye göre “müzakerelerin gerçekleştirilebileceği ortak bir zemine, olumlu bir ortama sahibiz” diyen Anastasiadis, “Ancak itiraf etmeliyim ki ciddi konular üzerindeki anlaşmazlıklar var olmaya devam etmektedir. Öte yandan diyalog olmadan anlaşmazlıklar arasında köprü kurulamayacağına dair bir söz birliği de var” ifadelerini kullandı.

Anastasiadis, Cumhurbaşkanı Akıncı’yla olan görüşmesinin, müzakerelerin yeniden başlaması perspektifiyle ilgili olarak oldukça “yaratıcı ve samimi bir ortamda gerçekleştiğini” de söyledi.

Anastasiadis açıklamasında ayrıca “Kıbrıs sorununun özüyle ilgili olarak sonuca vardığımız şey, Kıbrıs sorunuyla ilgili özlü müzakerelerin yeniden başlaması perspektiflerinin oluşması için nasıl ilerleyebileceğimizi görmemiz amacıyla, BM Genel Sekreteri, ben ve Sayın Akıncı arasında üçlü bir görüşme gerçekleştirilmesi için, önemli konularda var olmaya devam anlaşmazlıklardan bağımsız olarak, referans şartlarının hazırlanması için Sayın Lute’la işbirliğini sürdürmemize dair şartlar ve perspektifler yaratılmakta olduğudur” da dedi.

Görüşme esnasında “Kıbrıs sorununa çözüm bulunmasına ilişkin temelin, 1977 yılından bu yana üzerinde hem fikir olan iki kesimli iki toplumlu federasyon olduğunun teyit edildiğini” de vurgulayan Anastasiadis, “Yeter ki BM’nin geriye kalan 193 üye ülkesi için geçerli olan şeylerle tamamen uyumlu, işler, yaşayabilir bir devlete yol açsın” ifadelerini kullandı.

Desantralize federasyon konusunda önerisinin uygun bir zemin bulmasından duyduğu memnuniyeti de ifade eden Anastasiadis, bunun müzakereler esnasında ele alınacak olan konulardan biri olacağını söyledi.

Hidrokarbonlar konusunda ise, görüşmede “Türkiye’nin yasadışı eylemlerini gündeme getirdiğini” iddia eden Anastasiadis, “bu faaliyetlerle, iki toplum arasında varılan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin münhasır ekonomik bölgesinin (Türkiye’nin belirlediği değil) 1982 yılındaki Deniz Hukuku Sözleşmesiyle uyumlu olması gerektiğini öngören görüş birliklerine karşı çıkıldığını” öne sürdü.

Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın doğal kaynakların ortak idaresi için bir komite kurulmasına dair önerisi konusunda ise Anastasiadis “böyle bir şeyin neden kabul edilemeyeceğini argümanlarla belgelediğini, çünkü herhangi bir komitenin değil, devletlerin MEB’i olduğunu” ileri sürdü.

Anastasiadis “yalnızca egemen devletlerin münhasır ekonomik bölgeleri için ruhsat verdiğini veya karar verdiğini” de savundu.

Anastasiadis ilgili bir soruya da yanıtında, Cumhurbaşkanı Akıncı’yı “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin enerji planlamalarıyla ilgili kararlarına ilişkin gelişmeler konusunda bilgilendirmeye hazır olduğunu” da dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Akıncı’nın tepkileri konusundaki detaylara girmek istemediğini de ifade eden Anastasiadis “önemli olan şeyin, Ankara’ya iletilmesi için Cumhurbaşkanı Akıncı’ya verdiği mesaj olduğuna” dikkati çekti.

Cumhurbaşkanı Akıncı’nın “üzerinde ısrar ettiği bir öneri sunduğunu” ifade eden Anastasiadis“Ancak benim sunduğum karşı önerilerle, bunları incelemeyi kabul etmiş gibi görünüyor” dedi.

Gazete “edindiği bilgilere” dayanarak, Rum Yönetimi Başkanı Anastasiadis’in Cumhurbaşkanı Akıncı’yla görüşmesi sırasında Maraş konusunda “Maraş’la ilgili mülkiyet haklarına itiraz edilemeyeceğini açıklığa kavuşturduğunu ve işitilenlerin gerçekçi olmadığını vurguladığını” da iletti.

Gazete Anastasiadis’in geçmişte ortaya koyduğu 21 Güven Yaratıcı Önlemi yinelediğini de ekledi.

Alithia ise haberine “Anlaşmazlıklarıyla Guterres’e Gidiyorlar- Liderlerin Dünkü Görüşmesi Olumlu Bir Ortamda ve İleride Atılacak Adımlara Odaklı Bir Şekilde Gerçekleştirildi” başlıklarıyla geniş yer verdi.

Gazeteye göre “referans şartlarının üçlü görüşme için önkoşul teşkil edip etmediğinin” kendisine sorulması üzerine Anastasiadis, “bunun kendilerini üçlü görüşmeye götüreceğini” söyledi.

Bu arada gazete, Kıbrıs (Rum) Haber Ajansı KİPE’nin“elindeki bilgilere” dayanarak, referans şartlarıyla ilgili sürecin hızlandırılması amacıyla Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis’in Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya “müzakerelerin 11 Şubat 2014 ortak açıklaması, üzerinde hem fikir olunan ve CransMontana konferansına yol açan görüş birlikleri aynı zamanda BM Genel Sekreterinin 6 parametresiyle ilgili tartışmalar temelinde başlamasını önerdiğini” de ileri sürdü.

Olumlu oy konusuna da değinen Anastasiadis, bunun “iki tarafın da anlaşmazlıklarının olduğu bir konu olduğunu” belirterek, kendisinin “bir veya diğer topluma bağlı olmayacak olan işlevsel bir cumhuriyet meydana getirilmesi için desantralizasyon istediğini” izah etti.

Anastasiadis “siyasi eşitliğin, BM kararları, BM Güvenlik Konseyi kararları ve BM Genel Sekreterinin raporlarında yorumlandığı şekliyle, sayısal eşitlik anlamına gelmediğini” de ileri sürdü.

Politis gazetesi ise habere “Süreci Kilitlediler, Özde Aynı Fikirde Değiller- Eylül Sonuna Kadar Kıbrıs Sorununda Yeni Yol Haritası- Yol Haritasını Kilitlediler- Bir Sonraki Adım Referans Şartları İçin Lute’un Gelişi- Anlaşmazlıkları Belirli- İki Taraf Gayri Resmi Görüşmeye Olumlu Niyetle Yaklaştı ve Belirli Öneriler Sundular- Referans Şartları ve Anastasiadis’in Yaklaşımı”, Haravgi ise “Referans Şartları ve Üçlü Görüşme İçin Yol Haritası- Müzakerelerin Yeniden Başlaması İçin Küçük Bir Adım- Fikir Ayrılıkları Var Olmayı Sürdürse de Yol Haritası Kararlaştırıldı- Güven Yaratıcı Önlemler ve Maraş Konusunda Fikir Alışverişi Yaptılar” başlıklarıyla yer aldı.