Ekonominin Uçması Meselesi

0
249

Seçim sonrası kurulan koalisyon hükümeti ile birlikte, ekonomik program konusu gündemden düşmez oldu.

2013-2015 ekonomik programının yeni hükümetle birlikte revize edilip edilmeyeceği tartışıla dursun, 2010-2012 dönemini kapsayan bir önceki ekonomik programın ekonomiye neler getirdiğine bakmakta  , ekonomik programın etkinliğini kavrayabilmek açısından yarar var.

Geçen hükümet döneminde, dönemin maliye bakanının  ekonominin uçtuğu ile ilgili tanımlamaları basın tarafından sürekli eleştiri konusu olmuştu. Bir önceki ekonomik program döneminde  tüm kesimler ekonomik durgunluk olduğuna , bazende krizin devam ettiğine yönelik eleştiriler yaparken, ekonominin uçuşa geçtiği söylemi haliyle tepkiyle karşılandı. Ancak, ne uçuş söylemini ortaya atanlar ne de eleştirenler dönüp de ekonomik verilere bakmadığından, uçup uçmadığımız pek anlaşılmadı.

Allah razı olsun TC Yardım Heyeti Başkanlığı raporu, ekonomideki gelişmelerle ilgili sağladığı göstergelerle uçup uçmadığımızı ortaya koyuyor. Önceki program dönemi ki bu dönem önceki hükümetin de icraat dönemini kapsamaktadır , 2010-2012 yılları arasında ortalama %3.3 gibi ekonomik büyüme sağladığımızı göstermektedir.

2009 yılında ekonomide yaşanan %6’a yakın daralma döneminden sonra yıllık ortalama %3.3 büyüme sağlanmış olması olumlu görünmekle birlikte, yeterli bir büyüme olduğunu söyleyebilmek mümkün değildir.KKTC ekonomisi üç yıllık ekonomik program sonrası düşük orta arası  bir büyüme sağlamış,bu dönemdeki hızıyla  ancak 2007 yılındaki ekonomik düzeyini yakalayabilmiştir.

Program dönemindeki  makul diyebileceğimiz ortalama büyüme hızı ile ancak 2007 yılındaki  düzeyine ulaşılabilmiş bir ekonomiden sözedebiliriz. Anlayacağınız bu dönemde ekonomi  ne uçtu ne de tökezledi  sadece makul  bir hızla, kaybettiği irtifayı telafi edebildi.

Ekonomide sağlanan gelişme , program ile ilgili tartışmalarda ortaya konmuş olan eleştirileri de doğrular yönde oldu. O dönem yapılan eleştiriler, programın  ekonomide hızlı büyüme sağlayacak unsurları içermediği, öngörülen  kamu harcamaları daraltıcı tedbirler ile ekonominin programın hedeflediği %5 büyüme hızına ulaşılamayacağına dikkat çekmekteydi. 2002 yılı öncesinde uygulanan kamu harcamalarına dayalı ekonomik büyüme modelinin sürdürülemezliği, kamu harcama disiplinini zorunlu kılarken, hızlı ekonomik büyümeyi sağlayacak dış talebe dayalı özel sektör yatırımları ve tüketimini sağlayacak politikalar geliştirilemedi. Bunun sonucunda ise düşük-orta karışımı bir büyüme hızı ancak yakalanabildi.

Yeni döneme gelince, 2013 yılında ekonomik büyüme hızı yine ayni düzeyde seyredecektir.

Birşeyler yapılmadığı taktirde ise, sonraki yıllarda ekonomik büyüme hızı daha farklı olmayacaktır.

Kamu harcamaları daraltıcı politikalar devam ederken, hızlı büyüme hızının yakalanması iki unsurun gerçekleşmesi ile mümkündür.

Birincisi, üretim kapasitesini artıracak özel sektör yatırımlarının hızlanmasına, ikincisi ise dış talep artışına.

Dış talep, turizm ve yüksek öğrenime bağlı artabileceğine göre, hızlı ekonomik büyüme sağlanması için nelerin yapılması gerektiği de haliyle kendini göstermektedir.