Doç.Dr.Erdal GÜRYAY Yazdı: “Avrupa Birliği’nde Faiz Sınırlaması ve KKTC-3

0
232
Doç.Dr.Erdal GÜRYAY Yazdı:

Önceki yazılarımda belirttiğim gibi birçok ülkede faiz sınırlaması uygulaması bulunmaktadır.

KKTC’de yapılacak olan faiz yasasının mevduat, kredi ve temerrüt faizlerinde tavan belirlemesi beklenmektedir.

Aşağıda tavan faiz oranlarının belirlenmesi için yasa maddesi önerim:

1. Tavan Mevduat faiz (TMF) oranı için:

Bu Yasa’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra uygulanabilecek mevduat faiz oranları, Türk Lirası cinsinden mevduatlarda, Merkez Bankası’nca, beş büyük bankanın uyguladığı mevduat faiz oranlarının ortalaması alınarak belirlenecek gösterge faizi referans alarak  tavan mevduat faizini bu yasada belirlenen formülasyonlar üzerinden aylık olarak belirlenir. Döviz cinsinden mevduatlarda da aynı yöntem uygulanır. Merkez Bankası mevduat türü,vadesi ve para cinslerine göre tavan faizlerini bu yasada belirlenen formülasyonlar üzerinden her ay belirler.Ancak tavan faiz hiçbir durumda gösterge faizin iki katını aşamaz.

Ör:
Eğer beş bankanın ortalama mevduat faiz oranı 10 % ise, bankalar  0% -13,3 % arası mevduat faizi uygulayabilir.
Ortalama Mevduat Faizi (OMF) = 10 %
Tavan Mevduat Faizi (TMF)  = OMF  x 1,33 = 10 %  x  1,33 = 13,3 %

 

2.Tavan Kredi  Faiz (TKF) oranı için:

Bu Yasa’nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra doğacak borç ilişkilerinde uygulanabilecek kredi faiz oranları, Türk Lirası cinsinden borçlarda, Merkez Bankası’nca, beş büyük bankanın uyguladığı kredi faiz oranlarının ortalaması alınarak belirlenecek gösterge faizi referans alarak  tavan faizlerini bu yasada belirlenen formülasyonlar üzerinden aylık olarak belirlenir. Döviz cinsinden borçlarda da aynı yöntem uygulanır. Merkez Bankası kredi türü,vadesi ve para cinslerine göre tavan faizlerini bu yasada belirlenen formülasyonlar üzerinden her ay belirler.Ancak tavan faiz hiçbir durumda gösterge faizin iki katını aşamaz.

Ör:
Merkez Bankasının belirleyeceği 5 bankanın (en büyük beş banka olabilir) ortalama kredi faizinin 1,33 katı  + Müşteri Kredi Risk Primi ( MKRP), ancak hiçbir halükarda ortalama kredi fazinin iki katını aşamaz .  Kredi risk primi Merkez Bankası tarafından değişik kredi türleri (tüketici, ticari, ev, araba vb) için belirlenmelidir. 
Ortalama Kredi Faizi (OKF) = 16 %
MKRP= 5%
Tavan Kredi Faizi  (TKF) = (OKF x 1,3) + MKRP = (16 %  x 1,33) +5 % = 26,28 %

 

3.Tavan Temerrüt  Faiz (TTF) oranı için:

Alacaklının gecikmiş borçalara uygulayacağı temerrüt faizi Merkez Bankasının belirlediği tavan kredi faizinin 1.5 katını aşamaz (veya kredi sözleşmede belirlenir).

Ör:
TKF=26,28 %
TTF= TKF  x 1,5=26,28 % x 1,5= 39,42 %

 

4. Diğer Masraflar.

Bilindiği üzere bankalar sadece faiz değil verdikleri hizmet karşılığı bazı masrafları da müşteri hesabına yazar ( sigorta,dosya masrafı vb). Bu artı ödemelerin de düzenlenmesi gerektiği görüşündeyim.
Yukarıdaki yüzdelikler rasgele alınmış yüzdeliklerdir. Ancak tavan kredi ve temerrüt faiz oranları, AB’de özellikle Fransanın uyguladığı ve yapılan anket ve araştırmalar sonucu uygulamanın  çok başarılı olduğu oranlardır. Tavan kredi faizi belirlenirken müşteri risk primi eklenmesi  benim önerimdir.  Mevduata da tavan konulması benim önerimdir. Böylece agresif mevduat toplamanın önüne geçilebilir.

Yasaya yukarıdaki gibi net formül önerimin amacı herhangi bir muğlaklığa  meydan vermemek içindir.

Peki sadece faiz yasasıyla sorun çözülür mü ? Yarın…