Vatandaşa Kazık Devrim Olmuş!

0
221

Bu hafta 2016 bütçesi mecliste görüşülmeye başlıyor. Maliye Bakanı Birikim Özgür, sunuş konuşmasında bakanlık olarak hazırladıkları bütçenin meclis alt komisyonunda 40 milyon TL civarı arttığını, bunun da 20 milyon TL kısmın geçen haftalarda mecliste geçmiş olan Birleştirilmiş Belediyeler (Değişiklik) Yasası gereği, belediyelerin artırılan devlet katkısından kaynaklandığını söyledi.

Gazetelerde yazmaya başladığım ilk yazıdan beri yazılarımın içeriğinde en çok geçen iki husus var.

İlki devlet bütçesi sürdürülmezliği, diğeri ise reformlar. Reformların başında gelenlerden bir tanesi ise belediyeler. Çağdaş hizmet vermekten uzak, devlet bütçesine yük olan, aşırı istihdam, yüksek borç yükü ve sürekli açık veren bütçelere sahip ve o kadar da fazla sayıda belediyeler ile ilgili kapsamlı reform yapılmazsa, vatandaşa hizmet veren değil, yük olan kurumlar olmaya devam edecektir. Bu nedenle, belediyelere yönelik kapsamlı reform şarttır.

Geçtiğimiz yıllarda Mehmetçik ve Esentepe belediyeleri, son günlerde Yeni Erenköy belediyesi mali iflaslarla gündemimizde yer alıyor. Yeni Erenköy belediyesi çalışanların maaşlarını iki aydan beri ödeyemiyor. Maaş dahi ödeyemeyen bir belediye olabilir mi? 2008 yılında hizmet bölgesine 26 kişi ile hizmet veren bir belediye personel sayısını yedi yılda 120 kişiye çıkarıyorsa, maaş dahi ödeyememesine şaşmamak gerekiyor.

Lefkoşa Belediyesi’nin durumu herkesin malumu, iki belediye başkanı değişti ama belediyeyi zor duruma sokan yapısal çarpıklığa halen neşter atılmamış,müteahhitler alacakları nedeniyle belediye ihalelerine girmiyor, piyasa borçları ödenemiyor,  bir sonraki kriz ne zaman diye tüm Lefkoşalı bekliyor. CTP’li meclis üyelerinin basına verdikleri bilgiye göre Mağusa Belediyesi de son sürat Lefkoşa’nın yolunda iflasa doğru gidiyor. Personel artıyor, giderler artıyor, önceki dönemlerde örnek gösterilen belediye KIBTEK’e olan borcu nedeniyle su üretemiyor, halkına yeterli su dağıtamıyor. Oluşan sorunlar için ise borçlanma yoluna gidiyor.

Yetersiz icraat ve yönetimleri sonucu belediyelerin uçuruma sürüklenmelerini izlemek yerine önüne geçmek şart, bunun için ise kapsamlı reform yapılmalı. Reform, bazı belediyelerin birleştirilerek sayılarının küçültülmesinden, ana hizmetlerde işbirliği yapmalarını sağlayacak memorandumlara kadar mali yapılarını sağlamlaştırıcı unsurlar içermeli. Buna mevcut personel sayılarını azaltılması da dahil olmalı.

Belediyelere yönelik kapsamlı reform ihtiyacı olduğu halde değişiklik yasası ile yapılanlar, devlet bütçesinden %0.25 katkı artışı ile oluşması muhtemel paye, sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı primlerinin kaynağından kesilmesi ile sınırlı kalmış. Yani vatandaşa devlet bütçesinden hizmet olarak dönmesi gereken 2016 bütçesine göre 20 milyon TL tutarındaki rakamın, açık veren belediyelerin bu tür yükümlülüklerinin ödenmesinde kullanılacak olması. Ve bu değişikliğe Belediyeler Birliği Başkanı devrim diyor, oysa bu düzenleme vergi mükelleflerinin vergileri ile belediyelerin yükümlülüklerinin ödenmesi için atılan bir kazıktan başka bir şey değil.

Belki devrim diye tanımlanan, belediyelerin personel harcamalarına getirilen, gelirlerinin %50’si (ya da %55’i) kadar olan harcama üst limit. Bu limit ile belediyelerin yeni istihdam yapamayacağı söyleniyor, ancak düzenleme Yeni Erenköy gibi hali hazırda bu limiti aşmış belediyelerin batmadan bu limitin altına nasıl geleceklerini söylemiyor. Düzenleme belki yeni istihdamlara bu şekliyle bir yasak getiriyor, ancak bu yasağa rağmen istihdam yapılırsa, nasıl engelleneceği söylenmiyor.

Devrim denilen yasa ilegeçmiş paye, sosyal sigorta ve ihtiyat sandığı borçlarının 2018’e kadar yapılandırılacağı söyleniyor, ancak ek katkıya rağmen bugünkü konu yükümlülüklerini ancak ödeyecek belediyelerin, geçmiş borçlarının ödenebilirliğine yönelik bir yaklaşım getirmiyor.

Örneğin, bir maliye bakanlığı yetkilisi, ek bütçe katkısına rağmen, verilecek ek katkının konu yükümlülükler kaynağında kesilerek ödense dahi,  birkaç belediye için yeterli olmayacağını söylüyor. Bu değişikliğe rağmen cari yükümlülüklerini karşılayamayacak belediyelerin, geçmiş borçlarını nasıl ödeyebilecekleri cevapsız kalıyor.

Bu nedenle, vatandaşa ek kazık atmadan belediyelerle ilgili kapsamlı reform şart, hazır üç yıllık ekonomik program hazırlığı yapılıyor, bari kapsamlı belediye reformlarını bu programa koyun.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here