Vallahi Ben Anlamadım

0
66

Daha üç ay önce yerel gelirleri ile yerel giderlerinin %90’nı karşılayabiliyor diye KKTC Maliyesine methiyeler düzerken, bir anda Maliye’nin açıklarını karşılayacak, yükümlülüklerini yerine getirecek durumda olmadığını gazetelerde okumaya başladık. O kadar ki, iş Maliye Bakanı’nın istifa edeceği söylentilerine kadar ulaştı.

Gazetelerdeki söylentilerin gerçekliğini kontrol etmek amacıyla hemen Maliye’nin web sayfasındaki aylık raporlara göz attık. Ne de olsa sayılar yalan söylemiyor. Geçen yılsonu 2015 bütçesi açıklandığında, Maliye’nin 387 milyon TL düzeyindeki açık belirlemesini yüksek bulmuş, Maliye 2014’de olduğu gibi 2015 yılında da şapkadan tavşan çıkarmaya çalışacak demiştik.

Ağustos ayı raporuna göre Maliye’nin açığı 58 milyon TL, tabii bu düzeyde olmasında yine yılbaşında söylediğimiz gibi Maliye 145 milyon düzeyindeki faiz giderinin sadece 5 milyonunu ödemiş. Ödenmeyen faiz giderleri nedeniyle (umarım yılsonu öderler) açık, faiz giderlerinden ötürü 140 milyon azalmış olsa da, 8 aylık bütçeye göre 58 milyon TL düzeyindeki açık sorun yaratacak bir rakam olmadığını gösteriyor.

İlk sekiz ayda Maliye 2015 yılı bütçesini yürütmekte oldukça başarılı görünüyor. Yerel gelirlerini artırmış ve sekiz ayda hedefin %68’ini gerçekleştirmiş. Ek mesai harici giderlerini de oldukça iyi yönetiyor. Ek mesai gideri bütçede 36 milyon TL olarak belirlenmişken, bu rakam daha sekizinci ayda tamamı kullanılmış görünüyor. Bunun haricinde maliye tarafında işlerin iyi gittiği görünüyor.

O zaman basında ödemeler ile ilgili sıkıntı nedir?

Bir tahmin, TC yardım ve kredileri ile ilgili olabilir.

Bütçede 505 milyon TL TC Hibesi görünmesine rağmen, sekiz ayda bu rakamın sadece 43 milyon TL’si kullanılmış. Yine TC kredileri bütçede 465 milyon TL olarak yer almakla birlikte, kullandırılan 198 milyon TL. 

Hibe ve kredinin neden bu kadar düşük kullandırıldığına, kullandırılmasında koşul ya da bir sorun olup olmadığına bakmak gerekiyor. Bu konuda bir şeyler öğrenmeye çalıştım, ancak henüz sağlıklı bir bilgiye ulaşamadım.

İkinci tahmin, bütçe gelir ve giderlerinde sorun olmamakla birlikte, Hazine’nin nakit akışında sorun olma olasılığı, bazı ödemeleri yapılmasını aksatma ihtimalinin ortaya çıkardığı sıkıntı olabilir. Maliye’nin web sayfasında aylık nakit akışı ile ilgili bilgiler olmadığından, bunun analizini yapamıyoruz, sadece bir tahmin diye ortaya atıyoruz.

Son olarak da bütçede yer almadığı halde bazı ödemelerin yapılmasının istenmesi ya da bütçeleşmemiş ek giderler oluşturulması çabaları akla geliyor. Tarım Bakanlığı’ndan tarım sektörü ile CTP MYK’dan da personel maaş/ücretleri için talepler olduğu yönünde haberler basında yer almıştı.

Mevcut haliyle Maliye’nin yılsonunu rahat çıkarabileceğini düşündüğümüz bütçeye rağmen, bu tür ek taleplerin yerine getirilmesi halinde bütçenin mevcut halinin bu ek giderleri karşılayamayacağı aşikar. Bu nedenle Maliye’nin hali hazırda yılsonuna üç ay kalmışken daha sıkı durması gerekiyor.

KKTC ekonomisinde her şeyin iyi gittiğini söylemek zor olsa dahi, işlerin bugüne kadar Maliye tarafında iyi gittiğini söyleyebiliriz. Bu nedenle, açıklamaya çalıştığım tahminlere rağmen, geçen hafta basında yer alan bütçe ile ilgili gürültüyü anlayabilmiş değilim.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here