İlahi Georgiades

0
229

Rum Maliye Bakanı Georgiades, geçen hafta Financial Times ile bir röportaj yapmış. Röportajın bir kısmında ise KKTC bankacılık sektörüne yakından bakılması gerektiğini, sektör ile ilgili banka sahipliği, sermaye yapısı ve denetimi ile ilgili tam durumu kimsenin bilmediğini, bu nedenle sektörün vahşi batı durumu olduğunu söylemiş.

Görüşmelerde bankacılık alt komitesinde her iki tarafın merkez bankacıları üç aydan beri çözüm sonrası sektör yapısı ve düzenlemelerini görüşüyor ve sektörle ilgili bilgi paylaşıyor olduğu halde, Rum Maliye Bakanı’nın KKTC bankacılığı ile ilgili temel bilgilere sahip olmadığını söyleyebilir miyiz?
Diyelim ki Bakana bilgi aktarılmamış, internette küçük bir tarama ile en temel hatları ile bilgi edinmesinin mümkün olmadığını söyleyebilir miyiz?

Hayır, söyleyemeyiz; çünkü KKTC Merkez Bankası 2000’li yılların başından itibaren Bakanın merak ettiği biçimde bankacılık göstergelerini yayınladığını, bu yayınlara da Merkez Bankası sitesinden ulaşılabilir olduğunu biliyoruz.

Kanımca Bakanın bu demeci vermesinin nedeni durumun bilinmezliği değil, KKTC’deki durum ile ilgili uluslararası camiaya bu yönde mesaj vermek istemesi. Karşısındaki muhabir, muhabir olsa ben bilgilere ulaşabiliyorum ve bilgi sahibi olabiliyorum, siz neden olamıyorsunuz der, Bakanın savını pekala çürütebilirdi.

FT muhabiri bunu yapmamış, bari biz yaparak bazı temel bilgileri Bakanın da merakını giderecek şekilde paylaşalım.

KKTC Merkez Bankası’nın sitesinde son yayınlanmış olan bülten 2015-3 sayılı bülten. Konu bültende bankacılık sektörü ile ilgili geniş bilgiye ulaşılabilinir.

Bankacılık ile ilgili temel göstergeler arasında en önemli gösterge sermaye yeterliliği rasyosudur. KKTC Bankacılık sektörünün SYSR oranı %17 civarlarında seyrediyor. 2015 üçüncü çeyrek itibarıyla bu rasyo %17.33, Basel bankacılık düzenlemeleri bu oranın en az %8 olması gerektiğini söylüyor. En az orana göre KKTC’deki oran oldukça iyi bir oran olduğu rahatça söylenebilir.

Bankaların likidite durumu da oldukça iyi, sektör ortalaması (ki sapmanın fazla olduğunu sanmıyorum) %23 civarında, bu oran sektörün likit olduğunu söylüyor. Aktif kalitesi ile ilgili diğer bir gösterge olan tahsili geçmiş alacakların toplam brüt kredilere oranı ise %6,5. Çok düşük olmasa bile, Güney Kıbrıs bankacılığındaki gibi korkutucu düzeyde bir TGA oranı olduğunu söyleyemeyiz.

Bankaların karlılıklarının göstergesi olan özkaynak karlılığı %15 düzeyinde fena bir orana benzemiyor. Tüm bu değerlerin oluşturduğu finansal sağlamlık endeksi, her ne kadar son iki yıldır düşüş gösteriyorsa dahi halen iyi bir düzeyde.

Bakanın içinin rahat olması için KKTC’nin basit bankacılık yapısına göre bankacılık denetim standardının önemli oranda yeterli olduğunu da rahatça söyleyebiliriz. Bu konudaki yasalar son gelişmelerin arkasında kalmasına rağmen, basit yapıdaki bankacılık sistemimiz için önemli oranda yeterlidir.

Sektörde hiçbir arıza olmadığını söyleyemeyiz, ancak bakanın şaşırtma amaçlı demecinde olduğu gibi sektörün Vahşi Batı’ya benzediğini söylemek, kanımca haddini fazlaca aşmak olur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here