Dış Kaynak Bacağı Belirsiz Bütçe

0
101

Bütçe, uygulama yılı ekonomik gelişmelere ışık tutması yönüyle önemli bir belge. Bu nedenle, bütçenin görünümüne bakmakta yarar var.

KKTC’nin 2016 bütçesi 4,515 milyon TL düzeyinde. Bu büyüklükteki bütçe hacmi, 2015 bütçesine göre %10 gibi artırılmış durumda. 2015 yılı enflasyonu gerçekleşme tahmini %6.5-7 civarında, 2016 enflasyon tahmini ise %4.5-5 olduğu dikkate alınırsa, 2016 bütçesinin genişletici maliye politikası içerdiğini söyleyebiliriz. Bu nedenle hiçbir kesim kemer sıkma politikası uygulanacak diye şikayet etmesin.

Bütçe gider kalemleri de kemer sıkma politikası içermediğini doğruluyor. Bütçenin en büyük iki harcama kalemi personel giderlerinde artış % 9 öngörülmüş, yani reel olarak artırılmış. Ücretlere yansıtılacak enflasyon kadar artışın üzerindeki bu oran, ya ücretlerin ya da personel sayısının artırılacağını söylüyor. Diğer büyük harcama kalemi olan transfer harcamaları ise %7, yani en az enflasyon kadar artırılmış. Bu iki büyük kalem sıkı maliye politikası uygulanmayacağını gösterdiği gibi, 2016 yılında bütçe yapısında radikal bir değişiklik olmayacağını da söylüyor. Oysa bütçe yasa tasarısı gerekçe kısmında mali disiplin sağlanmasından ve yapısal tedbirlerden söz ediyordu. Belli ki, bu tedbirler bu iki harcama grubu için alınmayacak.

Bütçede diğer dikkat çeken konu ise TC kredilerinde gözleniyor. TC kredileri henüz mali protokole bağlanmadığı için bu kredilerin kullanımı hususu bütçe rakamlarında analiz edilemiyor. Muhtemelen yatırımlara gitmesi beklenen TC kredileri 2016 yılında %17 artırılmış. Bu oldukça yüksek bir artış. Diğer yandan hibe olarak verilen TC yardımlarında artış,  hemen hemen yok gibi. TC yardımlarının savunma harcamaları ve yatırımlara verildiği dikkate alındığında, TC hibe kaynaklı bir yatırım artışı öngörülmemiş. Oysa, 2015 yılı bütçesinde öngörülen bazı yatırımlar yapılamamıştı.

Bu bağlamda, TC kredilerinin hangi alanlarda kullanılacağı önem kazanıyor. Kamu yatırımları için kullanılırsa, kredi artışının ekonomik büyümeye önemli bir katkısı olacaktır.

TC kredilerindeki %17 gibi yüksek bir oranda artışa rağmen bütçe finansman ihtiyacı ürkütücü boyutta, bütçenin %8’i kadar bir ek finansman ihtiyacı söz konusu. Geçen iki yılda Maliye ek finansman ihtiyacını kısmen şansı kısmen de vergi geliri artışı ile sağlayabilmişti. 2016 yılında kayıt dışı çalışmalarına daha fazla ağırlık vermesi gerekecektir.

Bütçede yerel gelirlerdeki artış %13’ün üzerinde öngörülmüş. Bu oranın bütçe genelinin artışından daha yüksek olması, yerel bütçe açığının azaltılması yönünde, ekonomik programlara uygun bir artışı gösteriyor.

2016 yılı bütçe rakamları, sürdürülebilirlik anlamında önemli bir değişiklik göstermiyor. KKTC bütçe yapısının sürdürülebilir olabilmesi, reformlar yanında ekonominin hızlı büyümesine de bağlı. Ancak her iki faktörün varlığı halinde, yerel bütçe dengesi sağlanabilir. Ancak, 2016 yılına az süre kaldığı bu günlerde Türkiye ile halen mali protokol yapılmamış olması bütçenin uygulanabilirliğini tehlikeye sokuyor.

2016 bütçesinin yaklaşık %25’ini TC yardım ve kredileri oluşturuyor. Bu yardım ve kredilerin ekonomiye akmasını sağlayacak anlaşma henüz ortada yok. Protokol yapılmaması halinde bu kaynakların gelmesi mümkün olmayacağından, yeni yıla girmeye hazırlandığımız bu günlerde,  bu durum önemli bir risk olarak karşımızda duruyor. Dış kaynak tedariki bu bütçe yapısı ile çok önemli, bu nedenle daha fazla gecikmeden mali protokolün yapılması elzem. Aksi halde, bu hafta yasallaşacak bütçe ile birlikte daha güzel günler beklerken, dış kaynak bacağı belirsiz bir bütçe ile sıkıntılar çekeceğiz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here